مصطفى النوراني الاردبيلي
312
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
گفته : درختى است كه در ولايت كازرون بسيار مىباشد . « 3 » زرين درخت اسم فارسى است به يونانى فرنسيمون نامند و آن درختى است شبيه به آزاددرخت و در وقت انگور گل آن شكوفه مىدهد و آن غير معروف است و گويند كه آن درخت ترنج است و بعضى گويند : آن درختى است كه در بلاد كازرون لا سيما در نشاور بسيار مىرويد برگ آن مثل برگ زيتون و گل آن مانند قرص آئينه زرين گرم و خشك است چون تازه آن را كوفته افشرده با ميفختج بنوشند عرق النساء و عسر البول و احتباس حيض را نفع كند و خون جامد را از مثانه خارج نمايد و گزيدگى هوامّ را سود دهد ، و آن مضر به مثانه است و مصلح آن حب الآس و بلوط و بدل آن به وزن آن قنطوريون دقيق و مثل خيارزه و كذا تخم ترنج و گويند : بدل آن نصف وزن آن زعفران « 1 » نام زرين درخت در كتاب قرابادين كبير به اسم زرين گياه آورده شده است . « 2 » * زعفران مشخصات : عربى : خناه ، هنيقان ، شعور صقاليه ، حلوق ، رهقان ، ريهقان . يونانى : قروقس ، قروقوس ، قروتوس ، قرقيونوس ، قيوقوس . فارسى : زعفران ، كركيماس ، نجوان ، زرد . سانسكريت : كاشميرج ، كنكم ، باهليك ، شونتاهوئى ، كسماتك . انگليسى : SAFFRON لاتينى : CROCUS لاتينى : CROCUS SATIVVS بوته زعفران تقريبا به اندازه 20 سانتىمتر يا كمتر رشد مىكند ، برگ آن مانند ياسمين
--> ( 3 ) - فرهنگ داروها و واژههاى دشوار ، ص 189 - 188 . ( 1 ) - محيط اعظم ، ج 2 ، ص 89 . ( 2 ) - قرابادين كبير ، ص 230 .